Járn / e: Iron

Meira er af járni en öðrum steinefnum í blóðinu. Mikilvægasta hlutverk þess er framleiðsla blóðrau a og vöðvarauða ásamt súrefnisbindingu rauðra blóðkorna. Járn er nauðsynlegt fyrir vöxt, heilbrigt ónæmiskerfi, orku og þrek. Ekki nýtist allt járn jafn vel. Talið er að einungis 8% af heildarinntöku járns komist í blóðið. Járn
er fáanlegt í tvennu formi, sem hembundið járn og óhembundið járn. Hem-járn er bundið súrefnisbyndandi prótínunum hemóglóbín og mýóglóbín. Þetta form af járni frásogast best. Besta form hembundins járns er
ferrus sukksínat. Það frásogast um þriðjungi betur en annað járn og hefur auk þess þann kost að valda ekki sömu óþægindum í meltingarfærum og önnur járnmeðul gera.

Sé C-vítamín tekið samhliða járni eykst upptaka þess um 30%. Ekki er ráðlegt að taka inn járn á meðan einhvers konar sýking stendur yfir þar sem bakteríur nota það til vaxtar. Inntaka þess getur því lengt líf bakteríanna.

Járn er helst að finna í innmat svo sem hjarta og lifur, rauðu kjöti, eggjarauðu, hnetum, fræi, ólífum, hýðishrísgrjónum, þistilhjörtum, brokkólí, baunum, spergli, sírópi, haframjöli, þurrkuðum ávöxtum og þara. Sýrubindandi lyf, kaffi, te og fosfórprótín í eggjum eru gagnvirk járni.

Algengasti skortur á steinefnum er járnskortur. Skortur er nokkuð algengur hjá konum, aðallega vegna mikilla
tíðablæðinga. Hinsvegar verður ekki vart járnskorts hjá karlmönnum nema vegna sjúklegs ástands eins og til dæmis blæðinga í þörmum. Algengt er að járnskortur verði hjá konum á meðgöngu. Blóðleysi er lokastig
járnskorts. Áður en að því kemur hefur viðkomandi orðið var við þreytu, máttleysi, minnkað þol, skert viðnám við veikindum, húðfölva, stökkt hár, hárlos, svima, höfuðverk og kyndeyfð. Æskilegt er að inntaka járns sé í samráði við lækni þar sem blóðleysi getur einnig stafað af skorti B-12 eða B-6 vítamína.

Ráðlagðir dagsskammtar eru:

  • ungbörn 0-6 mánaða: 5 mg
  • 6 mánaða til 6 ára: 8 mg
  • börn 7-10 ára: 10 mg
  • karlar 11-18 ára: 12 mg
  • karlar eldri en 18 ára: 10 mg
  • konur 11-60 ára: 15 mg
  • konur 61 árs og eldri: 10 mg
  • þungaðar konur: 15 mg
  • konur með barn á brjósti: 15 mg

Hluti kvenna getur ekki fullnægt aukinni járnþörf á meðgöngutíma með venjulegu fæði og er þá ráðlagt að taka 30-60 mg af járni aukalega.
Upplýsingar þessar eru samansafn fróðleiks um náttúrulegar lækningar. Þeim er ekki ætlað að koma í stað tilmæla eða ráðgjafar fagfólks í heilbrigðisþjónustunni. Sjúklingar á lyfjum, einkum séu þeir haldnir alvarlegum sjúkdómum ættu að ráðfæra sig við lækni áður en þeir hefja neyslu bætiefna.

Deila
Fyrri greinKalk / e: Calcium
Næsta greinKalíum / e: Potassium